کبد چرب گرید ۲: علائم، علت، تشخیص و درمان کبد چرب گرید ۲

کبد چرب گرید ۲ یکی از مراحل پیشرفته‌تر تجمع چربی در کبد است که می‌تواند با التهاب و آسیب سلول‌های کبدی همراه باشد. این بیماری در بسیاری از افراد بدون علامت مشخص ایجاد می‌شود و ممکن است تنها در آزمایش خون یا تصویربرداری شناسایی شود؛ به همین دلیل شناخت علائم، علت و روش‌های تشخیص آن اهمیت زیادی دارد. در این مقاله از دکترتو بررسی می‌کنیم کبد چرب گرید ۲ چیست، چه علائمی دارد، چه عواملی باعث ایجاد آن می‌شوند، در آزمایش و سونوگرافی چگونه تشخیص داده می‌شود و برای کنترل آن چه تغییراتی در سبک زندگی و تغذیه اهمیت دارند. همچنین درباره خطرات این بیماری و مدت زمان بهبود آن توضیح می‌دهیم. برای بررسی دقیق وضعیت کبد می‌توانید به دکتر گوارش و کبد، دکتر کبد چرب یا دکتر داخلی یا متخصص شهر خود مراجعه کنید.

کبد چرب گرید ۲ چه مفهومی دارد؟

کبد چرب گرید ۲ به مرحله‌ای از تجمع چربی در بافت کبد اشاره دارد که در برخی افراد می‌تواند با التهاب و آسیب سلول‌های کبدی همراه باشد. این وضعیت می‌تواند در زمینه بیماری کبد چرب متابولیک/غیرالکلی یا کبد چرب الکلی دیده شود و تشخیص دسته‌بندی دقیق آن به مصرف الکل، عوامل متابولیک و ارزیابی پزشک بستگی دارد.

در مقایسه با کبد چرب گرید ۱، میزان تجمع چربی در گرید ۲ بیشتر است و به همین دلیل بررسی عوامل خطر، آزمایش‌های عملکرد کبد و وضعیت متابولیک فرد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. البته اصطلاح گرید در گزارش‌های تصویربرداری با مرحله فیبروز یکسان نیست و نباید گرید ۲ کبد چرب را به‌تنهایی معادل آسیب شدید یا سیروز در نظر گرفت. تفسیر دقیق نتیجه به یافته‌های تصویربرداری، آزمایش خون و ارزیابی پزشک بستگی دارد.

علائم کبد چرب گر‌ید ۲ چیست؟

بیشتر افراد مبتلا به کبد چرب گرید ۲ ممکن است علامت مشخصی نداشته باشند و بیماری در جریان آزمایش خون یا تصویربرداری شناسایی شود. در افرادی که علائم کبد چرب گرید ۲ دارند، ناراحتی، احساس خستگی یا درد در سمت راست بالای شکم از نشانه‌های احتمالی هستند. در برخی افراد مبتلا به مشکلات متابولیک همراه مانند مقاومت به انسولین، ممکن است تغییرات پوستی مثل تیرگی گردن یا زیر بغل دیده شود که به‌طور غیرمستقیم می‌تواند با خطر بالاتر کبد چرب همراه باشد، ولی علامت اختصاصی گرید ۲ نیست.

در بسیاری از افراد، علایم کبد چرب گرید ۲ آن‌قدر خفیف هستند که دکورز بیماری تا زمان انجام آزمایش یا تصویربرداری شناسایی نمی‌شود. اگر خستگی مداوم، درد یا ناراحتی در قسمت بالای سمت راست شکم یا تغییرات غیرعادی پوستی دارید، بهتر است علت علائم توسط پزشک بررسی شود. همچنین وجود علائم به‌تنهایی برای تعیین گرید بیماری کافی نیست و تشخیص باید بر اساس ارزیابی پزشکی انجام شود.

برخی نشانه‌ها مانند زرد شدن پوست و سفیدی چشم، تورم شکم، خارش شدید، کبودی یا خونریزی آسان و تغییرات رفتاری بیشتر می‌توانند با آسیب پیشرفته کبد یا سیروز مرتبط باشند و نباید به‌عنوان علائم معمول کبد چرب گرید ۲ در نظر گرفته شوند. در صورت بروز این نشانه‌ها، مراجعه به بهترین دکتر کبد چرب ایران اهمیت بیشتری دارد. مهم‌ترین نشانه‌های احتمالی علایم کبد چرب گرید ۲ را می‌توان در جدول زیر خلاصه کرد.

علت کبد چر‌ب گرید ۲ چیست؟

علت کبد چرب گرید ۲ معمولاً به ترکیبی از مقاومت به انسولین، اضافه‌وزن، اختلالات متابولیک و عوامل ژنتیکی مربوط است و در بسیاری از افراد نمی‌توان یک علت واحد برای ایجاد بیماری مشخص کرد. دیابت نوع ۲، چاقی به‌ویژه تجمع چربی در ناحیه شکم، افزایش تری‌گلیسیرید و کلسترول و فشار خون بالا از مهم‌ترین عواملی هستند که احتمال ابتلا به کبد چرب گرید ۲ را افزایش می‌دهند.

موارد زیر می‌تواند خطر ابتلا به کبد چرب گرید ۲ را در افراد افزایش دهد:

• داشتن دیابت نوع ۲
• اضافه وزن داشتن
• داشتن چربی بدن که در اطراف کمر متمرکز شده است
• داشتن کلسترول بالا
• د‌اشتن سندرم متابولیک
• د‌اشتن سطوح بالای تری گلیسیرید
• داشتن فشار خون بالا
• داشتن آپنه انسدادی خواب
• اسپانیایی یا آسیایی بودن
• یائسگی

این عوامل، خطر کلی ابتلا و پیشرفت بیماری کبد چرب متابولیک را افزایش می‌دهند و ممکن است با هر یک از درجات چربی کبد (گرید ۱ تا ۳) همراه شوند، نه‌فقط گرید ۲. علاوه بر عوامل متابولیک، تغییرات مرتبط با استرس اکسیداتیو، مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلول‌های کبدی، ترکیب باکتری‌های روده و افزایش برخی مواد التهابی نیز ممکن است در ایجاد التهاب و آسیب کبدی نقش داشته باشند. با این حال، این عوامل بیشتر در توضیح سازوکار بیماری اهمیت دارند و برای کاربر معمولاً به اندازه عوامل متابولیک کاربردی نیستند.

در برخی افراد، شرایطی مانند آپنه انسدادی خواب و یائسگی نیز می‌توانند با افزایش خطر کبد چرب همراه باشند. بنابراین وجود یک یا چند عامل خطر به معنی ابتلای قطعی به بیماری نیست و تشخیص کبد گرید ۲ باید بر اساس یافته‌های تصویربرداری، آزمایش‌ها و ارزیابی پزشک انجام شود. همچنین برخی قومیت‌ها مانند اسپانیایی‌تبارها و برخی جمعیت‌های آسیایی ممکن است به‌طور کلی مستعدتر ابتلا به بیماری کبد چرب باشند، هرچند این افزایش خطر به گرید خاصی مانند گرید ۲ محدود نمی‌شود.

تشخیص کبد چرب گر‌ید ۲ چگونه است؟

تشخیص کبد چرب گرید ۲ با بررسی سابقه پزشکی، معاینه، آزمایش خون و تصویربرداری انجام می‌شود و هیچ آزمایش واحدی به‌تنهایی نمی‌تواند بیماری را تأیید کند. پزشک ابتدا درباره علائم، داروهای مصرفی و بیماری‌های زمینه‌ای سؤال می‌کند و سپس در صورت نیاز آزمایش‌های کبد و روش‌های تصویربرداری را برای بررسی تجمع چربی و آسیب کبدی درخواست می‌کند.

آزمایش خون می‌تواند برای بررسی عملکرد کبد و رد یا بررسی سایر بیماری‌های مرتبط با کبد استفاده شود. آزمایش عملکرد کبد و آزمایش CBC از آزمایش‌هایی هستند که ممکن است در روند ارزیابی بیمار درخواست شوند. در کنار آزمایش خون، روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی شکم، سی‌تی‌اسکن و MRI نیز می‌توانند برای بررسی وضعیت کبد مورد استفاده قرار گیرند.

متن انگلیسی:
If your medical history and physical exam point toward MASH, your doctor may suggest tests or imaging to see if fat is building up in your liver and to rule out other diseases. Blood tests include liver function tests and blood count tests

ترجمه فارسی:
اگر سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی شما احتمال ابتلا به MASH را مطرح کند، پزشک ممکن است آزمایش‌های خون یا روش‌های تصویربرداری را برای بررسی تجمع چربی در کبد و رد سایر بیماری‌ها درخواست کند. آزمایش‌های خون شامل آزمایش‌های عملکرد کبد و آزمایش‌های شمارش سلول‌های خونی است.به نقل از سایت verywellhealth

کبد چرب گرید ۲ در سونوگرافی چگونه دیده می‌شود؟

در سونوگرافی، کبد چرب گرید ۲ معمولاً با افزایش اکوی پارانشیم کبد و تغییر در بازتاب امواج صوتی مشخص می‌شود. به همین دلیل ممکن است در گزارش سونوگرافی عباراتی مانند اکوی پارانشیم کبد گرید ۲ یا انفیلتراسیون چربی گرید ۲ دیده شود. اصطلاح fatty liver grade ۲ نیز به همین سطح از چربی کبد اشاره دارد.

عکس سونوگرافی کبد چرب گرید ۲ می‌تواند برای آشنایی کلی با ظاهر این یافته‌ها مفید باشد، اما مقایسه عکس کبد چرب گرید ۲ با تصویر سونوگرافی شخصی روش قابل اعتمادی برای تشخیص بیماری نیست. تفسیر تصاویر باید توسط پزشک و در کنار نتیجه آزمایش‌ها و سایر یافته‌های بالینی انجام شود.

اگر در گزارش سونوگرافی یا سایر بررسی‌های تصویربرداری عبارت‌هایی مانند کبد گرید ۲، انفیلتراسیون چربی گرید ۲ یا اکوی پارانشیم کبد گرید ۲ دیده شود، این یافته‌ها نشان‌دهنده افزایش چربی کبد هستند؛ اما سونوگرافی به‌تنهایی میزان التهاب یا فیبروز را مشخص نمی‌کنند. شدت یافته‌ها و اهمیت آن باید با توجه به شرایط فرد و سایر نتایج بررسی شود.

آزمایش ALT و آزمایش AST در کبد چرب گرید ۲ چند است؟

کبد چرب می‌تواند باعث افزایش سطح آنزیم های کبدی یعنی ALT و AST شود. میزان ALT در کبد چرب گرید ۲ و میزان AST بسته به تکنیک و پروتکل‌های مورد استفاده آزمایشگاه‌های مختلف در سراسر جهان ممکن است کمی متفاوت باشد. با این حال، مقدار طبیعی این دو آنزیم در کبد حدودا به شرح زیر هستند:

• میزان ALT در آزمایش خون: نتیجه نرمال آزمایش ALT از ۷ تا ۵۵ واحد در لیتر (U / L) است. سطح آن در مردان به طور معمول بالاتر است.
• میزان AST: میزان نرمال آزمایش AST در مردان ۱۰ تا ۴۰ واحد در هر لیتر (U / L) و در زنان ۹ تا ۳۲ U / L است.

بنابراین، بالا بودن ALT یا AST به‌تنهایی به معنی ابتلا به کبد چرب گرید ۲ نیست و برای تشخیص باید نتیجه آزمایش‌ها در کنار تصویربرداری و ارزیابی پزشک بررسی شود.

کبد چرب گرید ۲ چگونه درمان می‌شود؟

درمان کبد چرب گرید ۲ بیشتر بر اصلاح سبک زندگی و کنترل عوامل زمینه‌ای مانند اضافه‌وزن، دیابت، مقاومت به انسولین و چربی خون تمرکز دارد. کاهش تدریجی وزن در افراد دارای اضافه‌وزن، فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل و پرهیز از مصرف الکل از مهم‌ترین اقداماتی هستند که می‌توانند به کاهش تجمع چربی در کبد کمک کنند. رژیم برای کبد چرب گرید ۲ نیز باید بر کاهش مصرف قندهای افزوده، چربی‌های ناسالم و غذاهای فرآوری‌شده و افزایش مصرف مواد غذایی کم‌فرآوری‌شده و پرفیبر تمرکز داشته باشد.

انتخاب روش درمان به شرایط هر فرد و نتایج آزمایش‌ها و بررسی‌های پزشکی بستگی دارد و ممکن است برای همه افراد یکسان نباشد. در حال حاضر، داروی اختصاصی تأییدشده‌ای برای درمان مستقیم کبد چرب گرید ۲ وجود ندارد و تمرکز بر اصلاح سبک زندگی است. قرص‌هایی نیز که با عنوان قرص کبد چرب گرید ۲ موجود است، نباید بدون نظر پزشک مصرف شود. درمان معمولاً بر مدیریت عوامل خطر و اصلاح عادات روزمره استوار است.

عوارض کبد چرب گرید ۲ چیست؟

عوارض کبد چرب گرید ۲ در برخی افراد می‌تواند شامل التهاب کبد و افزایش فیبروز باشد. خطر پیشرفت بیماری در افرادی که عوامل خطری دارند، بیشتر است. با این حال، کبد چرب گرید ۲ به‌تنهایی به معنی ابتلا به بیماری پیشرفته کبدی نیست و میزان فیبروز نقش مهمی در تعیین شدت و خطر بیماری دارد. به همین دلیل، ارزیابی وضعیت کبد و کنترل عوامل خطر می‌تواند در جلوگیری از پیشرفت بیماری مؤثر باشد.

آيا کبد چرب گر‌ید ۲ خطرناک است؟

کبد چرب گرید ۲ می‌تواند بدتر شود و باعث ایجاد زخم در کبد شود که منجر به سیروز می‌شود. اما در صورت مدیریت درست این بیماری قابل درمان است. کبد چرب گرید دو شبیه به نوعی بیماری کبدی است که در اثر نوشیدن طولانی مدت و سنگین الکل ایجاد می‌شود، اما استئاتوهپاتیت در افرادی که از الکل استفاده نمی‌کنند هم رخ می‌دهد.

اگر کبد چرب گرید ۲ به سیروز (اسکار کامل کبد) پیشرفت کند، امید به زندگی بسیار کاهش می‌یابد. این بیماری، جدی‌ترین عارضه کبد چرب گرید دو است. میانگین امید به زندگی برای کسانی که نارسایی کبدی جبران نشده دارند حدود دو سال است.

شرایط زمینه‌ای مانند فشار خون بالا و دیابت نوع ۲ ممکن است خطر عوارض مرتبط با کبد را افزایش دهند. اما بدترین پیامدها برای بیماری قلبی و کبدی در افراد مبتلا به سندرم متابولیک است (ترکیبی از مقاومت به انسولین، چاقی و چربی خون). کاهش وزن می‌تواند خطر ابتلا به سیروز را کاهش دهد.

بیماران کبد چرب گرید ۲ بدون فیبروز یا کبد چرب گرید ۳ در مقایسه با بیماران مبتلا به فیبروز پیشرفته در خطر مرگ و میر کمتری هستند. بر خلاف بیماری کبد چرب الکلی که علت اصلی مرگ افراد به دلیل مشکلات کبدی است، بیماری قلبی عروقی اغلب به عنوان علت مرگ در موارد کبد چرب گرید دو بدون فیبروز نقش دارد.

پیشگیری از کبد چرب گرید ۲ چگونه است؟

پیشگیری از کبد چرب گرید ۲ بیشتر بر اصلاح سبک زندگی و کنترل عواملی تمرکز دارد که می‌توانند باعث تجمع چربی در کبد یا تشدید بیماری شوند. اگر کبد چرب گرید ۲ دارید، ادامه دادن تغییرات سالمی که در سبک زندگی ایجاد کرده‌اید می‌تواند به کنترل بیماری و کاهش خطر پیشرفت آن کمک کند. کنترل بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، فشار خون بالا و چربی خون نیز بخش مهمی از مراقبت از کبد است.

برای حفظ سلامت کبد، بهتر است مصرف الکل را کنار بگذارید، داروها را بدون نظر پزشک مصرف نکنید و در صورت نیاز، آزمایش‌ها و بررسی‌های پزشکی را به‌طور منظم انجام دهید. واکسیناسیون هپاتیت A و B نیز می‌تواند در محافظت از کبد در برابر این عفونت‌ها نقش داشته باشد. برای کاهش عوامل خطر و حفظ سلامت کبد، رعایت نکات آورده شده در جدول زیر در کنار اصلاح سبک زندگی اهمیت دارد.

کبد چرب گرید ۲ در بارداری

برخی مواقع در طول بارداری ممکن است، مادران به کبد چرب غیر الکلی مبتلا شوند. سطح این مشکل در افراد مختلف، متفاوت است. برخی از مادران ممکن است فقط به شکل ساده این بیماری یعنی کبد چرب گرید یک مبتلا شوند، اما برخی افراد به اشکال جدی‌تر این بیماری مانند کبد چرب گرید ۲ و فیبروز مبتلا می‌شوند. علت بروز این مشکل ناشناخته است. همچنین این اختلال بسیار نادر است و احتمال بروز آن بسیار کم است. با این حال، کبد چرب در بارداری می‌تواند زندگی مادر و کودک را تهدید کند. در صورت داشتن هر یک از علائم زیر در بارداری باید به متخصص گوارش و فوق تخصص کبد مراجعه نمایید:

• درد در ناحیه شکم و بالای شکم
• سردرد
• خستگی شدید و بی‌حالی
• گیجی
• کاهش اشتها
• زردی